Szczepienia od A do Z
Program obowiązkowych szczepień ochronnych
W Polsce szczepienia obowiązkowe wykonuje się do ukończenia 19. roku życia i u osób szczególnie narażonych (m.in. uczniów i studentów kierunków medycznych, osób wykonujących zawody medyczne, osób przygotowywanych do niektórych zabiegów medycznych, etc.) oraz w okolicznościach uwarunkowanych sytuacją epidemiologiczną. Szczepienie musi być poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym.
Przeciwwskazania do szczepień
Bezwzględne:
- nadwrażliwość na składniki szczepionki,
- nadwrażliwość na czynniki konserwujące,
- nadwrażliwość na elementy drobnoustroju,
- nadmierna reakcja na poprzednią dawkę szczepionki,
- schorzenia przewlekłe (niedobory immunologiczne, osłabienie układu odpornościowego przez różne czynniki, choroby nowotworowe)
- przeciwwskazania do poszczególnych szczepionek,
- ciąża (dotyczy głównie pierwszego trymestru).
Względne:
- ostra choroba z gorączką,
- okres inkubacji choroby zakaźnej.
Odczyny i powikłania poszczepienne
Wszystkie szczepienia powodują reakcję w układzie odpornościowym, mającą na celu wytworzenie jak najtrwalszej pamięci odpornościowej, dzięki której w przyszłości organizm będzie prawidłowo reagował na kontakt z drobnoustrojem. Po zaszczepieniu, w niektórych przypadkach, pojawia się niekorzystna reakcja organizmu na podaną substancję. Mogą pojawić się:
- odczyny poszczepienne - prawidłowe reakcje, najczęściej o łagodnym charakterze, zależne od rodzaju szczepionki, składników dodatkowych oraz wrażliwości osoby szczepionej. Odczyny mogą być miejscowe (obrzęk, zaczerwienienie, bolesność) lub ogólne (podwyższona temperatura ciała, złe samopoczucie, bóle mięśni),
- powikłania poszczepienne - nieprawidłowe reakcje organizmu na właściwie podaną szczepionkę, nazywane są także chorobą poszczepienną. Jako powikłanie po szczepieniu może wystąpić np. anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny; objawy neurologiczne np. encefalopatia, drgawki; zapalenie mózgu; przewlekłe zapalenie stawów; plamica małopłytkowa.